براي سهولت در دانلود اين فايل فشرده سازي شده است
پس از دانلود كردن بر روي فايل در يافتي راست كليك كرده و گزينه
Extract here
را انتخاب كنيد
حال فايل با فرمت پاور پوينت آماده است
اینم یه کارت تبریک شکلاتی برای خودم
| پوشش تصاوير ماهوارهاي | ||
|
يکي از معضلاتي که در ساليان گذشته موجب گرديده که از توانايي تصاوير ماهوارهاي به صورت کامل استفاده نگردد ضرورت انجام تصحيحات هندسي لازم و زمين مرجع نمودن تصاوير مي باشد. انجام اين تصحيحات يا در تخصص کاربران نبوده و يا به دليل نياز به صرف زمان کاربران را در استفاده از اين تصاوير دچار مشکل مينمايد. سازمان نقشهبرداري کشور اخيرا اقدام به تهيه پوشش تصاوير ماهوارهاي تصحيح شده از سطح کشور نموده است. |
مطالعات ژئوديناميکی از طريق مونيتورينگ تغييرات زمانی ميدان ثقل زمين
کشور ايران به دليل قرار گرفتن بين پليتهای عربی وتورانی، يکی از مناطق فعال دنيا از نظر تکتونيکی وژئوديناميکی محسوب می شود. حادث شدن دهها زلزله ويرانگر وقربانی شدن هزاران نفر در اين زمين لرزه ها به خوبی بيانگر اهميت موضوع ولزوم مطالعات واقدامات همه جانبه به منظور کاهش خسارات ناشی از اين پديده طبيعی می باشد.
در سالهای اخير فعاليتهای گسترده وقابل توجهی در کشور به منظور مطالعه گسلهای فعال کشور از طريق داده های ژئودتيکی، تصاوير ماهواره ای و راداری وسيستم تعيين موقعيت جهانی GPS صورت گرفته است واميد می رود با توجه بيشتر مسئولين امر روند کنونی سرعت و گستردگی بيشتری پيدا کند.
اما آنچه که مسلم است استفاده از داده های ژئودتيکی اشاره شده فوق تنها نمايانگر تغييرشکلهای سطحی ولايه های فوقانی پوسته زمين می باشد وبه هيچ وجه امکان بررسی تغييرات لايه های درونی زمين توسط اين داده ها ميسر نمی باشد.
تغيير شکل پوسته زمين يکی از پيش نشانگرهای زمين لرزه محسوب می شود.به طور کلی هر پارامتري که قبل از وقوع زمين لرزه تغييراتي در آن پديد ايد، بگونه اي که بتوان با بررسي دقيق اين تغييرات زمين لرزه را پيشبيني نمود، پيش نشانگر گفته ميشود. تا کنون پيش نشانگرهاي متعددي که تعداد آنها به بيش از 30 مورد ميرسد شناخته شده است. اين پيش نشانگرها عبارتند از: تغيير شکل پوسته زمين، تغيير در تراز دريا، کج شدگي، پيش نشانگرهاي زمين مغناطيسي و ژئوالکتريکي، تغيير در ميدان ثقل زمين، پيش لرزهها، انتشار گاز رادن، تغيير در دبي و ارتفاع آبهاي زيرزميني، رفتار حيوانات و ...(جزئیات بیشتر)
همانطور که اشاره شد تغيير در ميدان ثقل زمين يکی از پيش نشانگرهای يک زلزله محسوب می شود.اين تغيير در ميدان ثقل زمين ناشی از تغيير در آرايش جرم درونی زمين می باشد که با ثبت مداوم ميدان ثقل در مناطق فعال ژئوديناميکی امکان تخمين انرژی انباشته شده در مرز بين گسلها وبزرگی زلزله احتمالی وجود خواهد داشت.
ترکيب داده های ژئودتيک وژئوفيزيکی به همراه استفاده از مشاهدات دوره ای شتاب ثقل در مناطق مورد مطالعه می تواند کمک شايانی به شناسايي مناطق بحرانی نمايد.
اما از سال 2003 ميلادی و با پرتاب ماهواره های ثقل سنجی GRACE به فضا، امکان مطالعه تغييرات زمانی ميدان ثقل زمين با دقت بالا، در مقياسهای جهانی و منطقه ای فراهم شده است که می توان از طريق اين داده های ماهواره ای به مطالعه دلايل تغييرات شتاب ثقل زمين از جمله فعاليتهای تکتونيکی پرداخت.
در يک تحقيق صورت گرفته توسط Valentin Mikhailov & et . al ثابت شد که داده های ماهواره ای GRACE قابليت آشکارسازی تغييرات ثقل ناشی از زمين لرزه ای به بزرگی 6.6 را دارا می باشند. بنابراين مدلهای ماهيانه GRACE وتغييرات ثقلی موجود در آن شامل سيگنالهای ژئوديناميکی نيز می باشند وبه اين منظور نيز قابل آناليز وتفسير هستند.
برای مطالعه بیشتر در مورد پروژه GRACE واهداف آن می توانيد به بخش آرشیو مطالب وبلاگ مراجعه نماييد.
استفاده از GPS در تهيه نقشه ها ومساله اعوجاج در سيستم های تصوير
يکی از مسايل عمده ای که در اکثر پروژه های عملی اتفاق می افتد، مساله عدم همخوانی طولهای روی نقشه با مقدار واقعی آن روی زمين می باشد. اين مشکل زمانی پيش می آيد که در مراحل کار (اعم از شبکه بندی مسطحاتی ويا برداشت عوارض) از GPS استفاده می شود وعلت آن اين است که مختصات نهايي پردازش شده توسط نرم افزارهای موجود، غالبا در يک سيستم تصوير ارائه می شود و مساله اعوجاجات (طولی وزاويه ای) از خصوصيات جدايي ناپذير هر سيستم تصوير می باشد.
مساله اشاره شده در فوق زمانی بيش از پيش آشکار می گردد که نقشه های مفروض برای مقاصد پياده سازی تاسيسات (راه، عوارض عمرانی وساختمانی و...) به کار گرفته شوند. ميزان اعوجاج در سيستم تصوير UTM (که بيشترين استفاده را در کشور دارد و از شناخته شده ترين سيستمهای تصوير برای همه کاربران می باشد) در مناطق مختلف متفاوت می باشد. البته اعوجاج برای جهتها وزوايا در اين سيستم تصوير مطرح نمی باشد چرا که اين سيستم تصوير اساسا يک سيستم متشابه يا Conformal می باشد.
به عنوان مثالی از اعوجاج طولی در سيستم تصوير UTM، در امتداد مدار 54 درجه (مانند شهرهای ميبد و اردکان)، مقدار واقعی يک طول 300 متری روی يک نقشه با اين سيستم تصوير، برابر با 299.829 متر می باشد.(اختلاف حدود 17 سانتی متر). ولی برای مناطق حوالی شهرستان ابهر در عرض جغرافيايي 36 درجه مقادير طول روی نقشه وزمين تفاوتی ندارند.
البته در شرايط ايده آل استفاده کننده از نقشه بايد دانش استفاده از آن را هم داشته باشد وبا مسايل مربوط به آن آشنا باشد ولی طبيعی است که مقدار اختلاف يادشده در فوق به هيچ عنوان برای کارفرمايان(که عمدتا با مسايل نقشه برداری وژئودزی آشنا نيستند) قابل قبول نمی باشد واولين نتيجه گيری آنها از بروز چنين اختلافاتی، وجود اشتباه در عملکرد نقشه بردار پروژه می باشد!
برای رفع مشکل فوق راههای مختلفی وجود دارد:
ساده ترين راه حل، تبديل سيستم مختصات به يک سيستم محلی در نرم افزارهای موجود GPS می باشد.(البته در صورت وجود اين امکان در نرم افزار مورد استفاده)
راه حل ديگر، در صورتی که نرم افزارهای GPS در دسترس نباشند، نوشتن يک برنامه کامپيوتری نسبتا ساده می باشد که اعوجاج موجود را از روی مختصات نهايي ارائه شده توسط نرم افزار حذف کند.
روشهای فوق با دقت کافی مساله فوق را رفع خواهند کرد.البته راه ديگری هم برای حل مساله فوق وجود دارد که مشکلترين راه حل ممکن می باشد وآن توجيه کردن کارفرما ی پروژه وتوضيح مساله اعوجاج در سيستمهای تصوير برای وی می باشد!
در زمانی که من دانشجو بودم اگر کسی کتاب دکتر ذوالفقاری را نخوانده بود و یا استاد را نمی شناخت بحساب بی اطلاعی او از نقشه برداری میگذاشتند. شاید بسیاری این را امر بر چاپلوسی بدانند ولی واقعیت اینست که کمتر نقشه برداری است این روزها نام مهدی برومند را نشینده باشد و بنوعی با او سرو کار پیدا نکرده باشد.
او بیگمان حرفه ای ترین و پیشروترین در حرفه خود است که دوست دارد «ژئوماتیک سلوشن پروایدر» ارائه کننده سیستمهای ژئوماتیک بخواندش. تقلید بسیاری از رقبایش از ابتکارات او موید این ادعاست. چه بسا او تجهیزاتی که به جامعه نقشه برداری ارائه میکند که تا قبل از آن بسیاری حتی اسم آنرا نشنیده اند. مثل اسکنر لیزری.
انگلیسها مثلی دارند که میگوید که اگر نمیتوانی بر حریفت غلبه کنی، به او بپیوند. این مثال تا حدی در مورد من صدق میکند چراکه زمانی در شرکت رقیب او کار میکردم و قبل از رفتن از ایران در شرکت او. تصور میکنم هردو لذت زیادی را از این همکاری بردیم. خصوصا که من دراین مدت جسور بودن را از او آموختم، البته نه در آن حد که از دیواره یک سد به داخل آب بپرم!
بغیر از خوشفکر بودن، یکی دیگر از خصوصیات رفیق ما، بازوان بسیار قوی است. یادم نمی رود در یکی سمینارها، در حالیکه کیف ۳۰ کیلوئی اسکنر را در دست داشت، با دانشجویان علاقمند در حال گفتگو بود که دانشجویان بر حسب احترام درخواست کردند تا آنها کیف را تا ماشین حمل کنند. آقای برومند هم که میدانست آنها قادر به اینکار نیستند، موافقت کرد. طفلکی ها از وزن کیف کلی جا خوردند و چطور او آنرا مثل یک بسته پنبر ۱۰۰ گرمی دست گرفته، سر آخر آنها دو نفری نفس زنان کیف را تا پای ماشین رساندند!
یک دفعه هم از یک سفر خارجی بر میگشتیم و ایشان یک ساک را در حد ۲۰-۳۰ کیلو پر از سوغاتی کرده بود و در گمرک وقتی پرسیدند داخل این ساک چیست، آنرا خیلی ساده از زمین بلند کرد و تکان داد، گفت می بینید که هیچی! مامور از آن وضع بلند کردن ساک قانع شد! درست مثل اینکه فقط یک ۲-۳ کیلو خرت و پرت داخلش است.
ایشان همیشه به لطف زیادی بمن دارند و در این وبلاگ هم به وفور تمجید های زیادی نثار من میکنند که اغلب ناچار از حذف آنها میشوم چون خود را درخور آن جملات نمی بینم. این یادداشت را هم بعنوان قدر دانی از توجه ایشان نسبت به خود نوشتم.
در ضمن آقای برومند فقط موهایش خیلی ریخته و سفید شده وگرنه فکر نمیکنم هنوز چیزی از ۳۰ سالگی او گذشته باشد! جا دارد جامعه نقشه برداری قدر او را بیش از پیش بداند.
| لینک |
راهنماييهاي شما در آينده سرلوحه مديريت اين وبلاگ خواهد بود
محمد مظلومي
نظرات قبلی دوستان
در ادامه مطلب
می خوام امروز در باره فوق لیسانس رشته نقشه برداری با هم صحبت کنیم.
فوق لیسانس رشته ما واقعا قبول شدنش در دانشگاه سراسری سخت چون خیلی کم میگیره اما بدتر اینکه طراح های سوال هم برای یک یا دو دانشگاه مشخصی هستد ، که اینجا ازشون اسم نمیبریم،که باعث میشه فقط دانشجوهای خودشون قبول بشن و قبولی بقییه احتمالش به صفر میرسه.
اما امروز گلایه من از داشگاه آزاد هست. اگه دفترچه فوق دانشگاه آزاد را باز کنین و یک ورقی بزنین ، در لیست گرایشهای که واسه فوق هست دو گرایش جالب میبینید.
اولی گرانی سنجی (ثـقل سنجی) و دومی هیدروگرافی هست.
اما وقتی رشته امتحان دهنده را نگاه میکنید میبینید هیچ ارتباطی به نقشه برداری نداره . برای امتحان در رشته ثقل سنجی می بایست درسهای رشته ژئوفیزیک را بخونیم و برای امتحان در هیدروگرایی درسهای رشته علوم دریا و اقانوس شناسی را باید بلد باشیم.
با این کار دانشگاه آزاد حق مسلم جامعه نقشه برداری را نابود کرده و به این رشته هیچ ارزشی نداده اشت.
من و چندی از دوستانم از همین جا اعتراض خود را به این عمل دانشگاه آزاد اعلام میکنیم و خاستار برگردادن این گرایشها به جایگاه اصلی خودش هستیم.
البته ما به دانشجویان و فارق تحصیلان رشته های ژئوفیزیک و علوم دریا احترام میزاریم . و حداقل کاری که دانشگاه آزاد می تواند انجام بدهد این هست که برای این گرایش ها یک کد جداگانه دیگر در نظر گرفته شود که رشته پایه آن مهندسی نقشه برداری باشد.
یعنی هیروگرافی برای علوم دریا . ثقل سنجی برای ژئوقیزیک و هیدروگرافی و ثقل سنجی برای رشته مهندسی نقشه برداری با یک کد جداگانه.
به امید روزی که اینکار انجام بشه............
GPS
سيستم مكان ياب جهاني جی پی اس يك سيستم راهبري و مسيريابي ماهواره اي است كه از شبكه اي با ۲۴ ماهواره ساخته شده است.
اين ماهواره ها به سفارش وزارت دفاع ايالات متحده ساخته و در مدار قرار داده شده است . اين سيستم در ابتدا براي مصارف نظامي تهيه شد ولي از سال ۱۹۸۰ استفاده ي همگاني از آن آزاد و آغاز شد.
خدمات اين مجموعه در هر شرايط آب و هوايي و در هر نقطه از كره ي زمين ......
اسکنر فتو لیزری در واقع یک توتال استیشن روباتیک است که به همراه دوربین فتوگرامتری برد کوتاه می تواند بدون نیاز به رفلکتور با سرعتی بالاو باور نکردنی نقاط محیط اطراف خود را برداشت نموده و توسط رایانه هدایت شود.
مقدمه :
اسکنر فتو لیزری در واقع یک توتال استیشن روباتیک است که به همراه دوربین فتوگرامتری برد کوتاه می تواند بدون نیاز به رفلکتور ,با سرعتی بالاو باور نکردنی نقاط محیط اطراف خود را برداشت نموده و توسط رایانه هدایت شود. مدل z420hآخرین نمونه تولید شده شرکت ریگل اتریش است .از خصوصیات منحصر به فرد این اسکنر دقت 5میلیمتر در برد 1000متر و امکان نقشه برداری دقیق است و به همین دلیل در بیشتر زمینه های تهیه نقشه کاربرد دارد.
کاربرد اسکنر فتو لیزری در زمینه صنعت
یکی از کاربردهای فتو لیزری ,تهیه نقشه از وضع موجود از مراکز صنعتی و همچنین قطعات صنعتی است که عموما برای طراحی انواع تغییرات از قبیل نصب کوره ها و قطعات دیگر از این نقشه استفاده می شود.
همچنین با استفاده از اسکنر لیزری و فتوگرامتری برد کوتاه ,می توان در مدت زمان کوتاهی اطلاعات مربوط به هندسه تارگت مورد نظر جمع آوری نموده و در مرحله بعد ,اطلاعات مفید توسط عامل دستگاهی به کمک تصویر و ابر نقاط در نرم افزار استخراج شود .
همان طور که در بخش فنی ذکر شد ,اسکنر قادر است حدود 12000نقطه از اجسام واقع در محیط اطراف جمع آوری نماید.استخراج اطلاعات مفید بستگی به نوع هدف دارد ,به طوری که به عنوان مثال تهیه نقشه وضع موجود از سازه های یک پالایشگاه ,,موقعیت لوله ها ,مخازن ,برجها و....به عنوان اطلاعات مفید تلقی می شودو نقاط برداشت شده از بستر پالایشگاه نیز نویز به شمار می آیند .اما اگر هدف ,تهیه نقشه توپوگرافی از بستر باشد ,نقاط برداشت شده روی لوله ها و دیگر سازه های مصنوعی به عنوان نویز تلقی شده و نقاط روی بستر اطلاعات مفید را تشکیل می دهند .در واقع ,با به کار بردن اسکنر یکبار اطلاعات را جمع آوری کرده و بارها از آن استفاده می شود .قسمت عمده و پر حجم کار نیز با استفاده از نرم افزار در دفتر انجام می شود .تنها مساله ای که باید در کار میدانی رعایت شود ,در نظر گرفتن دید مهندسی برای انتخاب مکان استقرار دستگاه است . همچنین تنظیم پارامترهای عکسبرداری از قبیل رزولوشن ,میزان و زمان نوردهی و فاصله کانونی لنز برای دوربین نصب شده به روی اسکنر از اهمیت زیادی بر خوردار است.
روش کار در تلفیق داده های اسکنر فتولیزری و فتو گرامتری برد کوتاه
روش انجام کار طی مراحل زیر توضیح داده می شود :
1-اندازه گیری نقاط کنترل مبنایی
قبل از شروع کار با اسکنر باید مختصات نقاطی را به عنوان نقاط کنترل در سطح منطقه مورد نظر اندازه گیری کنیم . البته این نقاط باید در ملهای در نظر گرفته شوند که بهترین دید از زوایای مختلف برای آنها بر قرار باشد . بعد از اندازه گیری مختصات نقاط به وسیله توتال استیشن یا GPS,نوبت به استقرار رفلکتورهای مخصوص اسکنر روی این نقاط می رسد . این رفلکتورها عموما به صورت کاغذ هستند که روییک سیلندر با ابعاد مشخص چسبانده شده اند .
در روشی دیگر ,در مواردی که امکان تلفیق اسکنهای مختلف موجود نباشد , می توان از GPSبرای انتقال مختصات ابر نقاط به سیستم مختصاات مبنا استفاده نمود . به عبارت دیگر ,زمانی که امکان اندازه گیری رفلکتور های مشترک بین دو استقرار وجود نداشته باشد ,از GPSاستفاده می شود.
2-ترسیم عوارض
با وارد کردن تصاویر و نقاط لیزری به داخل نرم افزار می توان عملیات ترسیم را اغاز نمود .سپس با کمک گرفتن از ابزار ترسیمی می توان سیلندر را مدل سازی نمود.در این روش برای ترسیم المانهای دو بعدی و سه بعدی مانند دایره و استوانه و کره میانگیری از داده ها گرفته شده که انتظار میرود دقت کار از 5 میلیمتر بهتر باشد .
استفاده از فتو گرامتری برد کوتاه برای تهیه نقشه خطی
از فتوگرامتری برد کوتاه می توان به منظور تهیه نقشه وضع موجود از اجسامی که دارای سطوح صاف ,ابعاد محدود و شکل هندسی غیر پیچیده هستند ,استفاده نمود .البته برای دقتهای بهتر از 100میکرون نمی توان از تک عکس به همراه نقاط لیزری استفاده نمود. در این صورت باید از دوربین های که از استحکام هندسی بالای بر خوردار هستند ,استفاده نمود . اندازه فیزیکی پیکسل دوربین و همچنین تعداد پیسک آن نیز در حصول دقتهای بالا بسیار مهم است .
نتیجه گیری :
استفاده از اسکنر فتو لیزری به همراه برد کوتاه به منظور تهیه نقشه وضع موجود از سازه های صنعتی عظیم وپیچیدهراه حلی مناسب است و در زمان و هزینه صرفه جویی خواهد شد ,به طوری که برگزیدن روشهای دیگر مستلزم صرف هزینه و زمان بیشتری است.
در چند دهه اخير فنآوري GIS موجب شد تا كاربردهاي دادههاي جغرافيايي و مكاني بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد.آنچه باعث شده تا كشورهاي صنعتي، به خصوص آمريكا به فكر برپايي GIS ملي باشند ضرورت بهكارگيري اين تكنولوژي در حيطه تصميمگيريهاي ملي براساس اطلاعات رقومي و در جهت توسعه پايدار بوده است .
زيرا قابليتهاي اين گونه سيستمها دولتها را ملزم ميسازد تا بهكارگيري دادههاي مكاني در قالب سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي، سياستگذاري و تصميمگيري كنند.
مروري بر تجارب يازده كشور مختلف (كشورهاي نسل اول) به عنوان الگوهاي پيشرو در امر برپايي GIS ملي و نتايج حاصل از آن براي كشورهاي در حال توسعه به خصوص ايران كه در بهكارگيري اين تكنولوژي جوان است بسيار مفيد بوده و ميتواند مورد استفاده مديران، كارشناسان و دستاندركاران امر تصميمسازي و سياستگذاري قرار گيرد.
به طور اجمال كشورهاي نسل اول نظير قطر، استراليا، كانادا، اندونزي، ژاپن، كره، مالزي، هلند، پرتغال، بريتانيا و ايالت متحده آمريكا در دهه نود با وجود اينكه نحوه عملكرد و اهداف آنها متفاوت بوده ليكن در چند مورد ذيل يكسان عمل كردهاند.
1 _ اطلاعات توليد شده اين كشورها ماهيتا اطلاعات ملي يا در سطوح ملي را شامل ميشود.
2 _ تمام اطلاعات آنها براساس اطلاعات جغرافيايي (دادههاي مكاني يا عوارض جغرافيايي) يا به طور خلاصه اطلاعات مربوط به سرزمين و نفوس انساني شكل گرفتهاند.
3 _ اطلاعات آنها براساس زيرساختها و سيستمهاي رقومي روزآمد شكل گرفتهاند.
بديهي است تجارب فوق به عنوان پيشگامان نسل اول ميتواند به عنواند درسهايي براي نسل دوم GIS ملي مورد استفاده قرار گيرد.
اهميت اطلاعات مكاني
به دنبال نشست هشت كشور بزرگ صنعتي در سال 2001 ميلادي متشكل از آمريكا، انگليس، روسيه، ژاپن، آلمان، ايتاليا، فرانسه و كانادا كه به گروه هشت موسوم است و انتشار منشور اوكيناوا، اهميت موضوع بهكارگيري اطلاعات جغرافيايي در جهان امروز بيشتر آشكار شده بالاخص با توجه به اهدافي كه در جهت يكسانسازي بستر فنآوري اطلاعات در جهان توسط جامعه جهاني دنبال ميشود.
در بند 3 منشور اوكيناوا آمده است:
هر كس در هر كجا بايد بتواند از مزاياي GIS بهرهمند شود و هيچ كس نبايد از منافع آن بيبهره بماند. جهش بسوي اين جامعه اطلاعات جهاني بستگي به ارزشهاي دموكراتيكي دارد كه از توسعه جامعه بشري در مقولاتي همچون جريان آزاد اطلاعات و احترام به ارزشهاي گوناگون و حتي رو در رو پاسداري كند. (روزنامه همشهري 10 مرداد 1380)
همينطور اين موضوع در آمريكا در قالب راهبرد «دسترسي به دادهها و جمعآوري اطلاعات» براي دولت مركزي مطرح بوده و اين موضوع در پيام آلگور (1998) و فرمان اجرايي كلينتون، رييس جمهور آمريكا، بدينگونه بيان شده است:
«موج تازه امكانات فنآوري به ما اين اجازه را داده است تا به جمعآوري، دسترسي، پردازش و نمايش هر آنچه كه پيرامون ما است و حجم عظيم اطلاعات مربوط به سياره خود و دادههاي متنوع محيط زيست و پديدههاي فرهنگي و اجتماعي بپردازيم. بسياري از اين اطلاعات زمين مرجع بوده و تمامي آنها به بخشهاي ويژهاي از سطح زمين مرتبط ميشوند.»
«اطلاعات جغرافيايي ضرورتي حياتي براي توسعه پيشرفتهاي اقتصادي است. اين توسعه براي بقاي نقش خويش در حمايت و نگهداري منابع طبيعي و حفظ محيط زيست متكي بر اطلاعات جغرافيايي است. فنآوري مدرن امروز اين امكان را براي ما فراهم آوردهاند تا با توسعه مراحل جمعآوري، توزيع و كاربردي ساختن اطلاعات جغرافيايي و دادههاي زمين مرجع به اهداف خويش دست يابيم. مصلحت ملي ايجاب ميكند تا شاخه اجرايي GIS ملي توسعه يافته و در همكاري با ايالات، دولتهاي محلي و بخش خصوصي در جهت ايجاد زيرساخت دادههاي مكاني ملي اقدام كند و با حمايت از بخشهاي خصوصي و دولتي كاربردهاي اجرايي دادههاي جغرافيايي نظير حمل و نقل، توسعه اجتماعي، كشاورزي، مقابله با بلايا و حوادث غيرمترقبه، مديريت محيط زيست و ... فنآوري اطلاعات را به منصه ظهور برساند. (ستاد اجرايي رياست جمهوري 1994)
انباشتگي اطلاعات در دولتهاي مركزي و حجم تصميمگيريها در محيط GIS بعد از برپايي GIS ملي به حدي بود كه سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي را به مثابه يك مخروط شامل:
_ قوانين
_ استانداردها
_ سياستگذاريها
_ شرايط ملي و منطقهاي و
_ الگوهاي تصميمگيري با لايههاي متنوع اطلاعاتي
لقب داده كه هر چه دسترسي و وجود دادههاي مكاني در آن بيشتر باشد ارزش و مرغوبيت آن نيز به همان نسبت افزايش پيدا ميكند.
دو تجربه بينالمللي به طور اجمال
يكي از مهمترين تجارب مهم در بهكارگيري GIS در كشورهاي در حال توسعه الگوهاي بهكار رفته در كشور ژاپن است كه به لحاظ اين كه وجه تشابه از نظر زلزلهخيز بودن با ايران را دارد با اهميت است. به اختصار اشاره ميشود به اين نكته كه نقطه آغازين فعاليتهاي دولت ژاپن در ايجاد زيرساخت دادههاي مكاني ملي از زماني بود كه دولت ژاپن به منظور پاسخگويي به مردم و افكار عمومي پس از بروز فاجعه ملي زلزله شهر كوبه در ژانويه 1995، مرور كلي بر نحوه ارايه خدمات و مديريت حوادث غيرمترقبه و امور ضروري را در دستور كار خود قرار داده و تمامي دادههاي مورد نياز و وابسته در مديريت بحران و حوادث يا بلاياي طبيعي را مطالعه و بازنگري كند.
از ديگر تجاربي كه ميتواند مورد توجه ما قرار گيرد تجربه كويت است كه ضرورت ايجاد GIS ملي را به خوبي نمايان ميسازد. در اينجا به همين قدر اكتفا ميشود كه بر اساس نظر كارشناسان، اگر سيستم اطلاعات جغرافيايي كويت وجود نداشت بعد از حمله عراق به كويت بازسازي آن كشور و تعيين و تثبيت مالكيتها با توجه به فجايع اين جنگ ميسر نبود.
مشكلات فراروي بهكارگيري GIS در ايران
حال با توجه به توسعه و پيشرفت كاربردها و علوم مربوط به سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي در سطح ملي در كشورهاي توسعه يافته، ضرورت استفاده از اين تكنولوژي با توجه به وجود انبوهي از اطلاعات زمين مرجع در سطح شهرها و به خصوص كلان شهرها كه بيش از 90 درصد اطلاعات آنها مكاني است، بيش از پيش حس ميشود. لذا ناگفته پيداست كه برنامهريزي در اين خصوص ضرورت دارد.
آن چه هدف اين نوشتار است وجود حجم انبوه اطلاعات مكانيزه و غيرمكانيزه در مراكز و سازمانهاي خدماتي و يا مديريت شهري در سطح ملي و منطقهاي به خصوص شهرها و شهرداريهاست كه متاسفانه اين اطلاعات غيرمنسجم در محيطهاي متفاوت غيرهمگون با ساختارهاي درهم ريخته و متفاوت غيرهمگون با ساختارهاي درهمريخته و از هم است. عليرغم اين كه سازمان نقشهبرداري كل كشور سالهاست به عنوان مسئول GIS ملي تمامي سعي و تلاش خود را به سامان دادن به اين موضوع معطوف داشته، اما ميتوان گفت توفيق كمي در اين امر حاصل آمده است. اكنون مشكلات فراروي سياستگذاران، مديران و كارشناسان امر به كارگيري فنآوري GIS در ايران را ميتوان به طور خلاصه به شرح زير عنوان كرد:
1. فقدان همت و اهميت علمي در فرهنگسازي و برنامهريزيهاي خرد و كلان
2. کوتاهي در تدوين و انتشار استانداردهاي ملي در توليد ـ جمعآوري، طبقهبندي و پردازش اطلاعات
3. رعايت نکردن استانداردهاي مشخص جمعآوري، نگهداري و بهروزرساني
4. فقدان استاندارد در سطح ملي به منظور تبادل و توزيع اطلاعات
5. نارسا و ناقص بودن استانداردهاي ملي لازمه در تعيين ساختار اطلاعات
6. فقدان وجود Metadata و مراكز توزيع اطلاعات (Clearing house)
7. ناكارآمدي زيرساختهاي ارتباطي و شبكههاي نو در اين عرصه زده شود. لازم است سازمانها و نهادهايي كه در سطح ملي نظير طرح تكفا يا سازمان مديريت و برنامهريزي مسئوليت مرتبط دارند با توجه به نيازهاي روزافزون در اين عرصه برنامهريزي كرده و با تعيين شاخصهايي براي ارزيابي فعاليتها و اقدامهايي كه بايد صورت گيرد، سازمانها و نهادهاي مربوط را ياري داده تا در جهت تحقق GIS ملي گام اساسي بردارند.
آخرين اخبار تحولات در شركتهاي بين المللي ، اخبار علمي درزمينه سنجش از دور ، فتوگرامتري ، GPS، نقشه برداري و ديگر موضوعات عمومي مرتبط با علوم ژئوماتيك .
كتاب نقشه برداري ( مهندس محمدرضاعاصي )
كتاب نقشه برداري عمومي (ويرايش سوم) تآليف مهندس محمدرضا عا صي توسط انتشارات دانشگاه صنعتي شريف براي چهارمين باردرمهرماه 1384 به چاپ رسيد. اين كتاب داراي 572 صفحه شامل سيزده فصل،6پيوست وواژه نامه است.
مطالب آن بروز(شامل نقشه برداري سنتي وپيشرفته،روزميني وزيرزميني ,G.P.S و.....) ميباشد.
تهيه اين كتاب را به همه دانشجويان رشته هاي مختلف كه واحد نقشه برداري دارندوكليه علاقه مندان ودست اندركاران اين رشته پيشنهاد ميگردد.
براي تهيه اين كتاب به كتابفروشيهاي معتبرسراسركشورويا كتابفروشيهاي روبروي دانشگاه تهران مراجعه ويا با شماره تلفن 66405132مركز پخش انتشارات دانشگاه صنعتي شريف تماس حاصل فرمايند،بهاي اين كتاب 4600تومان است، تهيه آن ازمركزپخش انتشارات براي اعضاي هيات علمي دانشگاههاودانشجويان ودرخواست بالاي10جلد 25 درصدتخفيف تعلق ميگيرد.
... يكي از مسائلي كه به كرات در پروژه هاي عمراني اتفاق مي افتد استفاده از مشخصات نقاط سيستم تصويردار مثل نقاط UTM بدون در نظر گرفتن محاسبات مربوط به آن مي باشد كه موجب وارد شدن خطاهاي بزرگ و اتلاف وقت براي انجام مشاهدات مجدد در يك منطقه وسيع مي گردد .
هدف عمده اين كتاب پركردن خلاء منابع فارسي در اين زمينه و ارائه مرجع مناسب براي دروس تخصصي ژئودزي 2 , سيستم هاي تصور و كارتوگرافي رياضي مي باشد.
لذا اين كتاب براي بسياري از رشته هاي مرتبط با نقشه و پروژه هاي عمراني بسيار كاربردي و مفيد خواهد بود.
تاليف و ترجمه :
سيد قاسم رستمي - حسن امامي
موضوع : کاربرد GIS در محيط زيست و توسعه پايدار محیط زیست
پدید آورنده : عليرضا قره گوزلو
ناشر : انتشارات سازمان نقشه برداري کشور
سال نشر : 1383
قیمت : 20000 ریال
به نام خدا
آموزش توتال استیشن لایکا tc805
منو و پروگرم دو کلید بسیار مهم این دوربین می باشند که ما قسمتهای مهم را به شما توضیح می دهیم :
Menu:
(Data Manager) برای مدیریت اطلاعات از جمله وارد کردن نقاط و حذف نقاط و همچنین حذف کلی نقاط و دیدن نقاط و همچنین پیدا کردن نقاط با توجه به اسم یا شماره نقطه .
LEVEL))تراز کردن دوربین در این قسمت انجام می گیرد .
و دو مورد دیگر یعنی در کل در قسمت منو ما 4 قسمت داریم که یادگیری آن خیلی ساده است
Prog :
به قسمت prog می رسیم که دارای حدود 8 قسمت است که در زیر به مهمترین آنها اشاره می شود .
*****
انتخاب جاب :
1. انتخاب جاب : در اول برداشت ما باید ابتدا یک جاب به دوربین معرفی کنیم مثلا در شهر رامسر کار می کنیم اسم جاب را TEHRANمی گذاریم .
*****
توجیه کردن دوربین :
2. در ردیف دوم ما به Set Station می رسیم که در این قسمت می توانیم دوربین را توجیه کنیم که به دو روش است .
الف : هیچ برداشتی نکرده بودیم و فقط یک ایستگاه مثلا " ncc "داریم یعنی یک ایستگاه که به ما از سازمان نقشه برداری داده اند و یا اینکه یک ایستگاه را خودمان به دلخواه زده ایم و به آن مختصات داده ایم"کار را به صورت لوکال شروع کرده ایم".
در این حالت ما بعد از سانتراژ دوربین و تعریف جاب حالا می آییم روی ست استیشن در قسمت Prog و اینتر را می زنیم و حالا به دوربین می گوییم که به چه روشی می خواهیم نقطه ای را که دوربین روی آن سانتراژ است به دوربین معرفی کنیم که دو روش دارد اول اینکه از حافظه بخواند و (اگر قبلا از دیتا منیجر در منو مختصات نقطه را وارد کرده ایم از این حالت استفاده می کنیم . ) و اگر در حافظه نیست ابتدا با فلش "بالا رو "ما می رویم خط اول و با فلش "جلو رو" می زنیم تا KEYBORD شود و حالا اینتر می زنیم و کد نقطه را وارد می کنیم و اینتر بعدی و x,y,z ایستگاه را وارد می کنیم و اینتر می زنیم به ما در صفحه بعد نشان می دهد که نقطه دارای این مشخصات است ایا درست است؟ در صورت درست بودن ما اینتر می زنیم و حالا در صفحه به مدت زمان خیلی کم می نویسد Set Station و به صفحه بعد می رود که SET ORIANTATION است و در آنجا ما با کلید بالا رو به روی خط اول می رویم و با کلید جلو رو می زنیم تا اینکه از حافظه و کیبورد رد شود و به انجلl یا زاویه برسد و به شمال نشانه می رویم و اینتر می زنیم و بعد از چند اینتر و انتخاب زاویه یعنی 00 00 00 درجه در صفحه می نویسد Set Oriantation و دوربین به شمال توجیه شده است که ما حالا می توانیم برداشت کنیم .
ب : اگر قبلا برداشت کرده ایم و مختصات را داریم در صفحه ست اورینتیشن ما به جای زاویه باید کیبورد یا اینکه حافظه دوربین را انتخاب کنیم و شماره نقطه و یا کد نقطه را بدهیم و به آنجا ببندیم و دوربین را توجیه کنیم . ولی حتما یادتان باشد که در توجیه از یک ایستگاه به ایستگاه دیگر حتما به پای ژالن قراولروی کرده و اینتر را بزنیم . با انجام دادن کارهایی که در بالا گفته شد دوربین توجیه شده است ولی حالا باید ببنیم که با چه مقدار خطا توجیه شده است برای اطمینان از اینکه خطا قابل قبول است یا نه باید رفرکتور را بر روی همان ایستگاه گرفته و به رفرکتور قراولروی کرده و نقطه را بخوانیم بعد از این کار مختصات بدست آمده را با مختصات همان نقطه که قبلا برداشت شده است مقایسه کنیم اگر در حد کمتر از یک سانتی متر بود تقریبا قابل قبول است البته ذکر یک نکته اینجا لازم است که بگویم و آن اینکه ممکن است خطای ارتفاعی ما در حد چند سانتی متر باشد که مهم نیست . حال اگر خطا قابل قبول نبود باید چه کاری انجام دهیم . بهترین کار این است که اگر ایستگاه مهم دیگری داریم که به آن ایستگاه دید هم داریم نسبت به آن توجیه کنیم . منظور از ایستگاه مهم این است که ایستگاه اصلی باشد و از ایستگاههای کمکی یا فرعی نباشد . در غیر اینصورت بهتر است که علت خطا را پیدا کنیم و یا اینکه یکبار دیگر دوربین را به همان دو ایستگاه توجیه کنیم .
*****
پیاده کردن نقاط با توتال استیشن لایکا تی سی 805:
اگر ما نقاط خیلی زیادی برای پیاده کردن داریم و همه" اطلاعات نقطه یعنی (X,Y,Z)ها "باید ابتدا نقاط را در منزل از منو . دیتا منیجر >> اینپوت دیتا >> وارد حافظه کنیم تا در روی زمین برای وارد کردن نقاط از طریق کیبورد وقت ما گرفته نشود .
برای پیاده کردن نقطه به قسمت زیر می رویم .
PRIG ---> SET OUT
و اینتر می زنیم و در صفحه مختصات یک نقطه نشان داده می شود که برای ما مهم نیست یک اینتر دیگر بزنید و حالا ptnr را بزنید و مختصات نقطه ای که در نظر دارید پیاده کنید از طریق کیبورد یا حافظه وارد کنید و اینتر بزنید در صفحه ی نهایی برای ما در خط اول اسم نقطه ای که قرار است پیاده شود و در خط بعدی زاویه افقی نشان داده شده است شما زاویه را صفر کنید و حالا مطمئن باشید که اگر مراحل قبل را به خوبی انجام داده اید نقطه ای که باید پیاده کنید در همان سمتی که زاویه دوربین صفر است و به ژالن گیر لاین بدهید و منشور را بخوانید که در صفحه به شما نشان داده می شود که ژالن گیر در همان لاین چقدر باید عقب یا جلو برود .
*****
برداشت توپوگرافی و کد دادن به نقاط توسط لایکا تی سی 805 :
برای برداشت توپوگرافی توسط این دوربین به صورت زیر عمل می کنم .
ابتدا دوربین را توجیه کرده و سپس ژالنگیر ها در محلهای مورد نظر می ایستند و بعد از قراولروی به این نقاط دکمه ALL را می زنیم .
حالا اگر بخواهیم به نقطه ای که ژالن گیر ایستاده است کد بدهیم تا در نقشه های توپوگرافی ما کد مورد نظر موجود باشد به این صورت عمل می کنیم :
قبل از خواندن نقطه ی مورد نظر کلید CODE را بر روی صفحه کیبورد دوربین فشار می دهیم و کد مورد نظر را وارد می کنم و بعد ازدوبار فشاردادن کلید اینتر در صفحه نوشته می شود که CODE RECORDEDE یعنی اینکه کد مورد نظر تعریف شد . حالا هر چند تا نقطه که با کلید ALL برداشت بشود به این معنی است که کد نقطه همان کدی است که تعریف کرده ایم اگر نقطه ای با کد جدید خواستیم برداشت کنیم باید دوباره قبل از برداشت کردن نقطه کد را به صورتی که در قسمت فوق گفته شد وارد کنیم .
توجه توجه : در برداشت های توپو گرافی مهمترین قسمت برای برداشت ها کد دادن است .
کد دهی درست و تعریف کردن کدهای پر محتوا کار شما را در ترسیم نقشه های توپوگرافی بسیار آسان می کند. در قسمت زیر چند کد پر کاربرد را برای شما توضیح می دهم .
T: درخت
J : جوی آب
S : ایستگاههای اصلی
K : ایستگاههای کمکی
W : دیوار
R:جاده اصلی
و .... که به یاد داشته باشید کد دادن بیشتر سلیقه ای است و در بین نقشه برداران مختلف فرق می کند .
*****
فرق دکمه DIST و دکمه ALL در لایکا تی سی 805 :
کلیه برداشت هایی که با دیست انجام می شود فقط به شما نمایش داده می شود ولی برداشتهایی که با کلیک ALL انجام می شود به حافظه دوربین داده می شود . و در هنگام تخلیه فقط برداشتهایی که با دکمه ALL انجام شده است تخلیه می شوند .
*****
کار دکمهDSPدر لایکا تی سی 805 چیست :
وقتی که ما نقطه ای را برداشت می کنیم کلیه خصوصیات آن نقطه ای که برداشت شده است توسط دوربین به ما داده می شود ولی به خاطر این که صفحه این دوربین فقط 4 سطر دارد خصوصیات دیگر در سطر های پایین قرار می گیرد که با فشار دادن دکمه DIS صفحه ای که در جلوی روی ما قرار دارد بالا می رود و صفحه بعدی مشاهده می شود . بعد از دیدن خصوصیات نقطه با فشار دادن چند بار کلید DIS به صفحه اول باز گردید و وقتی که در صفحه اول هستید برداشت کنید .
خصوصیات نقطه یعنی چه : منظور "X,Y,Z" نقطه – زاویه قائم نقطه ای که برداشت شده با ایستگاهی که ما بر روی ان دوربین را سوار کرده ایم . – زاویه افقی نسبت به شمالی که انتخاب کرده ایم . – فاصله مایل از ایستگاه ما تا محل قرار گرفتن رفرکتور – فاصله افقی ایستگاه دوربین تا محل قرار گرفتن دوربین و اختلاف ارتفاع و .....
*****
FREE STATION چیست : این قسمت زمانی کاربرد دارد که ما دو ایستگاه داشته باشیم و این دو ایستگاه به هم دید نداشته باشند بار این کار دوربین را در قسمتی قرار می دهیم که به هر دو ایستگاه دید داشته باشد و دوم اینکه فاصله دو ایستگاه تا به دوربین مساوی باشد و زاویه بین ایستگاه اول و دوربین و ایستگاه دوم بیش از 130 درجه و کمتر از 45 درجه نباشد و حالا ایستگاه اول را می خوانیم بعد ایستگاه دوم و دوباره ایستگاه اول یعنی به صورت کوپل می خوانیم و حالا محلی که دوربین بر روی آن سوار بوده مختصاتش به ما داده می شود به همین راحتی . البته نا گفته نماند که FREE STATION دارای خطا است .
و بهتر است کمتر مورد استفاده قرار گیرد مگر در مناطق کوهستانی و مناطقی که چاره ای نداشته باشیم .
*****
خاموش کردن دوربین : برای خاموش کردن دوربین دو دکمه ترکیبی که بر روی کیبورد نشان داده شده است و زیر دو دکمه خطی به هم وصل شده و روی آن نوشته شده است off را به مدت یک ثانیه نگه می داریم .
*****
تخلیه دوربین تی سی 805 :
برای تخلیه این دوربین ابتدا باید نرم افزار مخصوص تخلیه این دوربین را بر روی کامپیوتر نصب کنیم .
بعد از نصب نرم افزار یک آیکون بر روی صفحه ظاهر می شود به نام Lieca Surveyoffice که همان نرم افزار تخلیه است .
حالا ابتدا دوربین را بر روی میز قرار می دهیم و کابل رابط را به محل کام یک یا کام دو بر روی کیس کامپیوتر وصل می کنیم .و سر دیگر کابل را به محل مخصوص بر روی دوربین وصل می کنم.
"توجه داشته باشید که محل اتصال کابل به دوربین یکی از حساسترین قسمت ها است و انجام غیر اصولی این کار ممکن است موجب خراب شدن پورت شود توجه داشته باشید که یک نقطه قرمز رنگ بر روی کابل قرار دارد و همچنین یک نقطه قرمز رنگ بر روی محل پورت بر روی دوربین که حتما باید این دو نقطه قرمز مقابل هم قرار بگیرند و همچنیم هنگام بیرون آوردن کابل بسیار باید دقیق این کار را انجام دهیم و از محل مخصوص گرفته و مستقیم به سمت بیرون بکشیم ."
دوربین در حالت خاموش باید باشد . حالا بر روی ایکون نرم افزاری که گفته شد دوبار کلیک کرده و یا از مسیر زیر می اوریم .
Start >>> all program >>> Lieca Surveyoffice >>> Lieca Surveyoffice
و در صفحه ای که بر جلوی روی ما باز می شود . Data Exchange Manager را کلیک می کنیم ." البته اگر برای اولین با می خواهید این کار را بکنید بر روی صفحه ای که اول باز می شود سمت چپ مدل دوربین TC805 را انتخاب می کنیم و بعد ok را کلیک می کنم ."
و در صفحه بعدی از ما می خواهد که کام ورودی کابل دوربین به پشت کیس را مشخص کنیم مثلا COM1 و بعد از کلیک کردن OK صفحه جدیدی باز می شود که دارای دو قسمت است در سمت چپ لیست کام های ورودی شما در پشت کیس است و در سمت راست دروایوهای کامپیوتر شما را نشان میدهد . حالا اگر دوربین از کام 1 به کامپیوتر متصل است شما بر روی کام یک دوبار کلیک کنیم و فایلهای مورد نظر را با موس گرفته و به پوشه ای که در نظر دارید ببرید " از سمت چپ صفحه بگیرید و در سمت راست داخل پوشه مورد نظر بیندازید ."
و در صفحه بعدی پسوند مورد نظر را وارد کنید . مثلا Observation.txt که شما وقتی پسوند *.txt را در ادامه اسم بنویسید بهتر است .
توجه توجه : کلیه نقاط برداشتی شما در قسمت Observation می باشد.
*****
حالا یک فایل تکست شما ساخته اید مثلا در درایو E .
اولین کاری که باید بکنید این است که فورمت فایلتان را درست کنید
در واقع چون باید این فایل تکست را از طریق SDRmap وارد کنید و SDRmap هم فقط تعداد محدودی فورمت را می شناسد باید حتما طبق میل SDRmap فایلتان را تنظیم کنید .
در قسمت زیر من به شما یاد می دهم که منظور از فورمت چیست و چگونه به صورت فرمت درست کنیم
در واقع تعداد فرمت ها زیاد است من دو فرمت را به شما توضیح می دهم .
فورمت WILDSOFT :
X,Y,Z,CODE,DIS
فورمت AUTOCOGO:
X Y Z CODE DIS
که با نرم افزار DN و یا NC باید این کار را انجام دهید . نکته مهم در فورمت ها این است که همه خطوط به یک شکل باشند .و موضوع اصلی فاصله ها و یا ویرگولها هستند که بعد از چند بار تمرین منظور مرا به خوبی درک می کنید .
*****
وارد کردن در SDRmap :
در نرم افزار SDRmap هم به طریق زیر فایلتان را وارد کنید .
TOOLS>>IMPORT/EXPORT>>Write/read ASCII
بعد فرمت فایلتان و مسیرش را مشخص می کنید و ok را می زنید . که توضیحات نرم افزار SDR6/5 در این قسمت نمی گنجد.
*****
دوستان توجه کنند که متن فوق نتیجه تجربیات خودم بوده و اگر هم اشتباهی در آن است برای رفع اشتباه در قسمت نظرات نظر خودشان را برای ما بنویسند .
پيشرفت روزافزون تكنولوژي ميرود تا روشها و تكنيكهاي مهندسي را دگرگون نمايد كه از جمله آنها سامانههاي اطلاعات جغرافيايي و سامانه موقعيتيابي جهاني است كه در پيشرفت و تحول در علوم و فنون مختلف خصوصا در زمينههاي عمراني، نقشهبرداري، علوم زمين و ... نقش بسزايي داشته است. در اين مثال، مقدماتي جهت آشنايي با اين سامانهها آورده شده كه با تلفيق اطلاعات بدست آمده از ماهوارهها و تصاوير دريافتي از آنها ميتوان استفاده بهينهاي از اين سامانه داشت كه خود بحثي ديگر را ميطلبد. اين درآمد، اگرچه گوياي نقطهاي از پيشرفت تكنولوژي است اما خود سرآغاز پويشي دوباره در دنياي اوهامي ديگر است و شروع راهي بيانتها كه ميپيماييم.
سامانه اطلاعات جغرافيايي «Geographic Information System»
بحث سامانههاي اطلاعات جغرافيايي GIS در اوايل دهه 1960 ميلادي براي اولين بار در كانادا مطرح شد و از آن تاريخ به بعد روز به روز بر تعداد طرفداران آن افزوده گشت. اين بحث در دهه 80 جنبه جهاني يافت و از همان دهه در كشورهاي توسعه يافته به عنوان ابزاري قدرتمند در تجزيه و تحليل مسايل مكاني در رشتههاي مختلف مورد استفاده قرار گرفت. امروزه اكثر كشورها اقدام به ايجاد سامانههاي اطلاعات جغرافيايي ملي و فراگير نمودهاند تا از اين طريق اطلاعات و دادههاي ذيقيمتي را در اختيار ادارات و شركتهاي دولتي قرار داده و از دوباره كاري در امر جمعآوري دادهها و رقومي كردن نقشهها جلوگيري نمايند.
تاريخ استفاده از كامپيوتر براي تهيه نقشه و تحليل مكاني نشان ميدهد كه توسعه و جمعآوري مكانيزه، تحليل و ارايه دادهها از رشتههاي مختلف اعم از ثبت اسناد، تهيه نقشههاي توپوگرافي، كارنوگرافي موضوعي، مهندسي عمران، راهسازي، حمل و نقل و ترافيك، مهندسي شهرسازي، برنامهريزي شهري و منطقهاي، نقشهبرداري و فتوگرامتري ، جغرافيا، مطالعات رياضي، تغييرات مكاني، خاكشناسي، شبكههاي بهرهوري، سنجش از دور و پردازش تصوير، مديريت منابع طبيعي، كشاورزي، محيط زيست و حتي پزشكي مورد استفاده بوده و علاوه بر آن كاربردهاي نظامي آن نيز بيشمار ميباشد.
دادههاي جغرافيايي سامانه اشياي دنياي حقيقي را از چند نظر توصيف مينمايد:
1- موقعيت آنها (با توجه به يك سيستم مختصات شناخته شده)
2- خواص آنها كه به موقعيت آنها ارتباطي ندارد ( مثل بو، رنگ،قيمت، شيوع بيماريها و...)
3- روابط مكان شناختي آنها با يكديگر (كه نحوه وابستگي آنها به يكديگر و نيز چگونگي قرار گرفتن بين آنها را توضيح ميدهد.)
*چرا از GIS استفاده ميكنيم؟
اساسا سامانه اطلاعات جغرافيايي مجموعهاي از امكانات شامل رايانه، مجموعهاي از برنامههاي كاربردي و نيروي انساني كاربر با سازماندهي مناسب است كه به نياز رشتههاي علمي و كاربردي كه به دنبال ايجاد مجموعهاي از ابزارهاي قدرتمند براي جمعآوري، مرتب سازي، بازيافت، تبديل و نمايش اطلاعات فضايي از جهان واقعي براي دستيابي به اهداف خاص خود هستند، پاسخ ميدهد و همانطور كه نرمافزارهاي حسابگر، واژهپرداز و بانكهاي اطلاعاتي با هدف سرعت بخشيدن و افزايش دقت در انجامكارها مورد استفاده قرار ميگيرند، سامانههاي اطلاعات جغرافيايي نيز با به كارگيري اطلاعات نقشهاي و به طور كلي گرافيكي و اطلاعات توصيفي غير گرافيكي، ابزاري را براي استفاده متخصصين در جهت افزايش دقت، سرعت و كارآيي و كاهش خطا در پردازش اطلاعات فراهم مينمايند.
سامانه اطلاعات جغرافيايي بر خلاف روشهاي سنتي، دادههاي جمعآوري شده را به شكل رقومي ذخيره كرده و با استفاده از روشهاي متنوع، دادههاي حاصل از منابع متفاوت را شامل نقشههاي موجود، دادههاي مربوط به عمليات پيمايش زميني، دادههاي فتوگرامتري ، سنجش از دور و ... تركيب مينمايد. سرعت پردازش دادهها در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي با استفاده از قابليت رايانهها افزايش يافته و از اين طريق امكان تحليلهاي بيشماري كه نميتوان آنها را با روشهاي ديگر انجام داد ايجاد ميشود.
از مهمترين قابليتهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي، انجام تحليلهاي پيچيده دادههاي مكاني و غيرمكاني است.دادههاي مكاني از قبيل موقعيت زميني يك مجتمع مسكوني به همراه دادههاي توصيفي آن (شامل تعداد خانوار و مشاغل آنها، ابعاد هر كدام از واحدهاي مسكوني، تعداد اتاقهاي هر واحد، زمان ساخت و ...) در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي تركيب و به طور همزمان تحليل و نمايش مييابد. سامانه اطلاعات جغرافيايي كاربر يا طراح را قادر به نمايش و تحليل نقشه و دادههاي همزمان مينمايد به نحوي كه بتوان از طريق يكي از آنها ديگري را بازيابي ميكرد. همچنين ميتواند به كمك توابع تحليلي خود اطلاعات بيشماري را از دادههاي موجود استخراج، و بر اساس آنها مدل سازي و پيشبيني نمايد. انعطاف پذيري از ديگر مشخصات اين سامانه است. امكان تبديل سريع نقشهها، تبديل و انتقال دادهها به قالبهاي مختلف و تهيه گزارش به اشكال متعدد در رديف آن دسته از قابليتهاي اين سيستم قرار ميگيرند كه در گذشته به عنوان مسايل غير قابل حل مطرح ميشدند
برگرفته از :وبلاگ نقشه برداری
|
دو کتاب جدید در زمینه آموزش و کاربرد فناوری اطلاعات مکانی (GIS) منتشر گردید: | |
|
کتاب مفاهیم GIS این کتاب به همراه یک CD به معرفی و آموزش نرم افزار JT Maps میپردازد و پروژه های عملی و کاربردی را در این زمینه به خوانندگان ارائه مینماید. این کتاب توسط جناب آقای دکتر سعید پیراسته و مهندس امیر محمود زاده تالیف گردیده و توسط انتشارات اهوراقلم در 152 صفحه منتشر گردیده است. قیمت کتاب: 2800 تومان (به همراه سی دی) این کتاب در هفده فصل تنظیم گردیده است که از معرفی GIS اغاز و به آموزش مهارتها و کاربردهای پیشرفته نرم افزار JT MAPS میپردازد. |
 |
|
کتاب سنجش از دور در مطالعات منابع زمین این کتاب نیز توسط آقای دکتر پیراسته و مهندس امیر محمود زاده در 174 صفحه نوشته شده است. قیمت این کتاب 3000 تومان میباشد. این کتاب در ده فصل تنظیم شده که عناوین فصلها عبارتند از: فصل اول: خصوصیات مداری ماهواره های خورشید هماهنگ زمینی فصل دوم: فیزیک سنجش از دور، تاثیرات اتمسفری و سنجیده های سنجش از دور فصل سوم: سنجیده های چند طیفی فصل چهارم: ریز موجهای سنجش از دور فصل پنجم: پردازش رقومی داده های ماهواره ای فصل ششم: سنجش از دور در زمین شناسی فصل هفتم: سنجش از دور دز منابع اقیانوسی فصل هشتم: کاربرد سنجش از دور در کاربری اراضی فصل نهم: سنجش از دور در مطالعات خاک شناسی و کشاورزی فصل دهم:سنجش از دور در مطالعات آب |
 |
|
نحوه تهیه کتابها با توجه به اینکه هنوز بخش "نمایشگاه کتاب عمران" که امکان خرید اینترنتی کتابها نیز در آن وجود دارد، راه اندازی نگردیده است، علاقه مندان به تهیه کتابهای فوق میتوانند با دانشگاه دزفول و یا با نویسنده کتابها تماس حاصل نموده و برای دریافت کتابها اقدام نمایند. ایمیل نویسنده: moshaver1380@rediffmail.com تلفن مستقیم نویسنده: ۳۸۱۶ ۶۴۲ ۰۹۱۶ تلفن ها: ۷-۶۲۶۰۶۰۱ - ۰۶۴۱ و ۲۲۴۸۴۶۶ - ۰۶۴۱ | |
دانشمندان ناسا كه از داده هاي اين ماهواره استفاده ميكنند،اولين پروژه آمارگيري كامل از سياهچالههاي فعال را پيش بردند. پروژهاي كه در يك
طرح خيالي از سياهچاله ابرپرجرم و قرص بر افزايشي آن دوره ۹ماهه آسمان را پيمود وآن را به دقت برسي كرد. نبيجه اين بررسي شامل شناسايي يا تاييد قطعي وجود بيش از ۲۰۰سياهچاله عظيم است كه هر كدام از آنها نميانگر يا هسته فعال كهكشاني يا Active Galactic Nuclei است كه در كيهان شناسي به اختصار AGN گفته ميشود.
به گفته جك تولر، اخترشناس مركز پروازهاي فضايي گادرد ناسا كه گروه پژوهشگران اين طرح را رهبري ميكند «ما مطمئن هستيم هر آنچه از ابرسياهچالهها در فاصله ۴۰۰ ميليون سال نوري از زمين است،ديده ايم.با گذشت هر ماه ما قادر خواهيم بود كه در اعماق آسمان بررسيهاي دقيقتري انجام دهيم واين آمار را غني تر كنيم.»
جرم AGNها ميليونها برابر جرم خورشيد است در حاليكه محدوده اي فقظ به اندازه منظومه شمسي را به خود اختصاص داده اند. واژه فعال در سياهچاله ها اصطلاحي است كه منظور از آن فرايند كشيدن سريع گازها و همه ماده نزديك به آنها وتوليد مقدار بسيار زيادي انرژي از هسته كهكشاني است. آنها ممكن است به صورت اختروش (كوازار)، كهكسان هاي سيفرت يا كهكشان راديويي فعال ديده شوند.
سوييفت كه براي بررسي منايع فورانهاي پرتو گاما ساخته شده است دربين اين فورانها فرصتي را به بررسي منابع پرتوX اختصاص ميدهد.در اين
مدت تلسكوپ هوشمند فورانهاي ماهواره كه به انرژي هاي بالاي اشعه X حساس است آسمان را يه دقت بررسي ميكند.AGNها كه اشعه Xرا بيشتر از بقيه نورها توليد ميكنند يكي از بهترين سوژه هاي اين طرح است.تعداد زيادي از AGNها ميان گاز و غبار ميان ستاره اي پنهان شده اند به طوريكه مانع نورهاي با انرژي كمتر ميشود مثل نور مرئي. اما اشعه X كه قدرت نفوذ بيشتري دارد از اين غبارها ميگذرد وسوييفت ميتواند AGN ها يي را كه در آمارگيريهاي قبلي ناديده گرفته شده اند را شناسايي كند.
ماهواره سوييفتبه نظر ميرسد كه همه كهكشانهاي پر جرم داراي سياهچاله مركزي بسيار پرجرمي باشند ولي فقط درصد كمي از اين سياهچالهها چنين فعال اند.سياهچاله مركز كهكشان ما نيز غير فعال است.در نتيجه سياهچاله مركز كهكشان ما وسياهچاله هاي مانند آن شامل اين آمار نميشوند.روزي اين سياهچاله ها نيز فعال بودند ولي اينكه چرا برخي از سياهچاله ها فعال وبرخي غير فعال شده اند هنوز پرسش مهمي در اخترشناسي است.
به گفته ريچارد موشوتسكي (Richard Mushotzky) از مركز گادرد و عضو گروه اين پروژه «شايد بيش از ۲۰ درصد از كل انرژي هاي گسيل شده در كيهان (بيشتر پرتو ايكس كيهاني موجود، بخشي بزرگي از فرابنفش و فروسرخ و قسمت قابل توجهي از امواج راديويي) فقط از يك راه و از طريق از فعاليت هاي AGN ايجاد ميشوند.
يكي از موارد ديگري كه سوييفت پيدا كرد AGN هايي در كهكشانهايي بود كه از فوران يك ستاره پديد آمده بودند و از همان زمان تشكيل ستاره ميدرخشيدند. سوييفت همچنين به روند دو طرح ديگر نيز كمك كرد. يكي كار ماهواره اروپايي ايتنگرالINTEGRAL) ) وديگري بررسي رصدخانه فضايي پرتو ايكس چاندرا.ماهواره اروپايي اينتگرال بررسي دقيق انرژي بالاي امواج X را روي صفحه كهكشاني ،ونه كل آسمان، را پيش از پايان ۲۰۰۶ كامل ميكند و رصد خانه چاندرا بررسي دقيق امواج X با انرژي كمتردر بخش كوچكي از آسمان را دنبال ميكند كه اين بررسي نمونه هاي بيشتري از سياهچاله هاي تاريك را كه در جهان اوليه شكل گرفته اند را فراهم ميكند.
ماهواره سوييفت يا چابك در نوامبر ۲۰۰۴ (آبان ۱۳۸۳) پرتاب شد.سوييفت يكي از ماموريتهاي ناسا با مديريت Goddard بود كه با همكاري مركز فضايي ايتاليا وانجمن تحقيقاتي نجوم و ذرات بنيادي انگليس(UK) پيش ميرود.
